Đột quỵ khi còn trong bụng mẹ

“Chúng tôi biết rằng con trai mình không bị đột quỵ. Thằng bé chưa bao giờ bị co giật hay đại loại như vậy. Trẻ sơ sinh không thể bị đột quỵ!”.

Đó là suy nghĩ của Denise Tedder, 31 tuổi, sống tại Hartsville, bang South Carolina (Mỹ) được chính cô chia sẻ trên diễn đàn Love What Matters trước thông tin cho rằng cậu con trai Cannon, 2 tuổi, từng bị đột quỵ khi còn trong bụng mẹ.

Denise Tedder và bé Cannon lúc vừa mới sinh. Ảnh: Denise Tedder

Hành trình mang thai cậu con trai thứ hai Cannon của Denise Tedder vô cùng gian nan vất vả do sự bất đồng về nhóm máu giữa hai mẹ con. Denise mang nhóm máu hiếm Rh- với các kháng thể (phân loại máu theo khía cạnh Rhesus) trong lúc Cannon lại mang nhóm máu Rh+ phổ biến (chiếm trên 99.9% dân số).

Sự bất đồng về nhóm máu vô cùng hiếm gặp này dẫn đến việc các kháng thể có từ máu người mẹ qua nhau thai lúc kết phù hợp với kháng nguyên trên bề mặt hồng cầu thai nhi sẽ gây nên hiện tượng thiếu máu tán huyết.

Do vậy, từ khi còn trong bụng mẹ, cậu bé Cannon đã phải trải qua 7 lần truyền máu qua dây rốn và được sinh ra trong tình trạng nhẹ cân (2,35 kg).

Tuy nhiên, chỉ 6 tháng sau lúc chào đời, cha mẹ Cannon bắt đầu lo lắng lúc bàn tay của cậu bé luôn nắm chặt. Họ đã đưa Cannon đi kiểm tra và bị sốc lúc bác sĩ cho biết bé đã trải qua một cơn đột quỵ từ khi còn trong bụng mẹ cùng với di chứng bại não trái.

Câu chuyện này được Denise chia sẻ với mong muốn cảnh tỉnh các thai phụ trên khắp thế giới: “Đột quỵ có thể sẽ và đang ảnh hưởng đến thai nhi, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Một số bà mẹ có thể có 1 thai kỳ vô cùng hoàn hảo song hãy cẩn trọng vì đột quỵ vẫn có thể ảnh hưởng đến đứa con của bạn”.

Cannon sinh ra trong tình trạng nhẹ cân. Ảnh: Denise Tedder

Vậy đột quỵ ở thai nhi (fetal stroke) là gì và nó ảnh hưởng như thế nào tới trẻ?

Đột quỵ (tai biến mạch máu não) ở thai nhi xảy ra trước khi đứa trẻ được sinh ra. Hiện tượng này có thể ở bất cứ thời điểm nào sau tuần vật dụng 14 của thai kỳ.

Các biến chứng của đột quỵ thai nhi có thể rất nặng nề và ảnh hưởng đến suốt cuộc đời của đứa trẻ. tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của đột quỵ, biến chứng có thể gặp là bại não, động kinh, co giật nghiêm trọng hay chậm phát triển.

Theo thống kê của Hiệp hội Đột quỵ Mỹ thì đột quỵ luôn nằm trong số 10 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu cho trẻ em và thanh thiếu niên dưới 19 tuổi.

Cannon hiên đã hơn 2 tuổi, cơ thể chịu ảnh hưởng từ lần đột quỵ lúc còn trong bụng mẹ. Ảnh: Denise Tedder

Nguyên nhân nào khiến thai nhi bị đột quỵ?

Tương tự như người lớn, thai nhi bị đột quỵ là do hiện tượng tắc nghẽn mạch máu đến não. Vậy ở sao lại xảy ra hiện tượng tắc nghẽn mạch máu đến não của thai nhi?

Một khả năng có thể xảy ra là do sự hình thành cục máu đông trong mạch máu của thai nhi. Nếu không có một dòng chảy trơn tru dẫn máu lên não, vô cùng có khả năng sẽ dẫn đến đột quỵ.

Một nguyên nhân khác có thể gây ra đột quỵ thai nhi là bệnh não thiếu máu – thiếu oxy cục bộ (Hypoxic Ischemic Encephalopathy – HIE). HIE là một chi tiết làm nâng cao nguy cơ đột quỵ tại thai nhi, dẫn đến tổn thương não và các chức năng di chuyển của trẻ.

Cũng có những trường thích hợp trẻ bị đột quỵ trong quá trình người mẹ chuyển dạ, chấn thương lúc sinh có thể là một chi tiết góp phần làm trẻ bị đột quỵ. Trong “hành trình chào đời”, các mạch máu của trẻ có thể bị tổn thương do áp lực lên hộp sọ hoặc cơ mặt dẫn đến hiện tượng đột quỵ sơ sinh.

Vì bất kỳ 1 nguyên nhân nào đi chăng nữa, não bộ của trẻ phát triển từ trong bụng mẹ và sẽ tiếp tục phát triển trong giàu thập kỷ sau lúc sinh, thành thử đột quỵ tại trẻ sơ sinh thường gây ra các biến chứng nghiêm trọng hơn so với người trưởng thành.

Đột quỵ ở thai nhi và trẻ sơ sinh có thể ngăn ngừa được không?

Trong 1 số trường hợp, câu trả lời là KHÔNG.

Khoảng 50% các ca đột quỵ thai nhi xảy ra mà không xác định được nguyên nhân và không thể biết trước, do đó các bà mẹ không hề có lỗi hay mặc cảm lúc con mình bị đột quỵ.

Mặc dù không thể loại bỏ các nguy cơ dẫn tới đột quỵ của thai nhi, song có một số biện pháp mà các bà mẹ mang thai có thể thực hiện để làm giảm nguy cơ.

Luôn cố gắng giữ ổn định mức huyết áp.

Tránh căng thẳng bất cứ lúc nào có thể cùng một phong cách sống cân bằng với chế độ dinh dưỡng thích phù hợp và tập thể dục vừa phải.

Một số bệnh nhiễm trùng mà người mẹ có thể mắc phải, như chứng viêm vùng chậu (Pelvic Inflammatory Disease – PID), cũng được coi là 1 khía cạnh gây nên đột quỵ thai nhi.

Phụ nữ có tiền sử mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể có nguy cơ đặc thù cao với PID và nên tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước lúc mang thai.

Mặc dù có 1 số biện pháp giúp các bà mẹ có thể thực hiện để giảm nguy cơ gây nên đột quỵ ở thai nhi và trẻ sơ sinh, song không hề có 1 sự bảo đảm chắc chắn nào.

Mang thai là 1 sự cân bằng tinh tế của các hormone, dinh dưỡng và sức khỏe tổng thể. Một mối đe dọa sức khỏe tuy hiếm gặp nhưng có thể gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng đến trẻ đó là đột quỵ thai nhi.

Do đó, các thai phụ cần đặc thù chăm sóc thấp bản thân mình, thì cũng đang chăm sóc thấp cho đứa con trong bụng.

Luôn cảnh giác với những bất thường trong công đoạn thai kỳ cùng một phong cách sống cân bằng có nghĩa là bạn đã và đang làm hết sức mình cho thiên thần nhỏ của mình.